Bireysel değerlendirme: görevler ve ölçütler
Ön değerlendirmeyi geçen çocuk, BİLSEM’de jüri önünde resim yapar. Bu sayfa görevleri, jürinin baktığı ölçütleri ve evde yapılabilecek çalışmaları anlatır.
2026-2027 kılavuzu bireysel değerlendirme için yalnız “Bakanlıkça belirlenen ölçütler” der. Bu sayfadaki görevler, konu kurası, süreler, kâğıt boyutu, beş kişilik jüri, puanlama usulü ve ağırlıklar Mayıs 2016 tarihli ölçüt belgesinden gelir. Bu belgenin bugün aynen uygulandığını doğrulayamadık.
Görevler
| Sınıf | Birinci görev | İkinci görev |
|---|---|---|
| 1 ve 2. sınıf | Okunan hikâyeyi görsel olarak tamamlama | İmgesel tasarım |
| 3 ve 4. sınıf | Cansız modelden çizim (gözleme dayalı) | İmgesel tasarım |
- Hikâyeyi tamamlama: Çocuğa bir hikâye okunur. Çocuk hikâyenin devamını resimle anlatır.
- İmgesel tasarım: Birbiriyle ilgisi olmayan üç konu verilir. Çocuk üçünü tek bir resimde birleştirir.
- Cansız modelden çizim: Masaya konan nesnelere bakarak, gördüğünü doğru aktararak çizer.
Uygulama
- Konuları Genel Müdürlük kurayla belirler ve sınav günü merkezlere gönderir.
- Her görev 40 dakikadır. İki görev arasında 10 dakika ara verilir.
- Kâğıt 35×50 cm’dir. Malzemeler merkezde hazırdır. Belgeler kalem ve boya türünü yazmaz.
- Sınavdan önce öğrencilere puanlama hakkında açıklama yapılır.
Jüri nasıl puanlar
- Jüri beş kişilik görsel sanatlar komisyonudur. Üyeler sınav sırasında gözetmenlik yapmaz.
- Her üye, adın görünmediği resim kâğıtlarına diğerlerinden bağımsız not verir.
- En yüksek ve en düşük not atılır. Kalan üç notun ortalaması aday puanıdır.
- İki görevin her biri toplam puanın yarısını oluşturur.
Ölçütlerin puan ağırlıkları
| Görev | Kompozisyon | Oran-orantı | Çizgi | Perspektif | Yaratıcılık | Işık-gölge |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hikâyeyi tamamlama | 20 | 20 | 20 | 10 | 30 | yok |
| İmgesel tasarım | 20 | 20 | 20 | 10 | 30 | yok |
| Cansız modelden çizim | 20 | 20 | 20 | 20 | yok | 20 |
Hayal gücüne dayanan görevlerde en ağır ölçüt yaratıcılıktır. Cansız modelde yaratıcılık ölçütü yoktur: orada gördüğünü doğru aktarmak ölçülür.
Ölçütler ne anlatıyor
- Kompozisyon
- Kâğıdın bütün olarak kullanılması. Resmin bir köşeye sıkışmaması, ana konunun belli olması, dolu ve boş alanların dengesi.
- Oran-orantı
- Nesnelerin birbirine göre büyüklüğü. İnsanın evden, fincanın sürahiden küçük olması.
- Çizgi
- Çizginin akıcı ve kendinden emin olması. Kararsız, üst üste binmiş kısa çizgiler yerine net hatlar.
- Perspektif
- Derinlik. Yakındaki büyük, uzaktaki küçük. Öndeki nesne arkadakinin bir kısmını örter. Nesneler yere basar.
- Yaratıcılık
- Fikrin özgünlüğü. Herkesin ilk aklına geleni değil, beklenmedik bir yolu bulmak. Konuları anlamlı bir hikâyede birleştirmek.
- Işık-gölge
- Yalnız cansız modelden çizimde. Işığın geldiği yön, gölgelerin aynı yöne düşmesi, açık ve koyu tonlar.
Evde nasıl çalışılır
- Kâğıdı doldurmak: Büyük kâğıtla çalışın. Çizime başlamadan önce ana konunun kâğıdın neresine geleceğini hafif çizgilerle yerleştirin.
- Ezbere çizimden kaçmak: Hep aynı ev, güneş, ağaç kalıbı yerine, bakarak çizim yapın. Gerçek bir ağacın dalları nasıl ayrılıyor, birlikte inceleyin.
- Derinlik: Önde duran nesnenin arkadakini örttüğü resimler yapın. Yer çizgisini ve uzaktaki küçük nesneleri konuşun.
- Üç konuyu birleştirmek: Birbiriyle ilgisiz üç kelime seçin, örnek “zürafa, şemsiye, ay”. Üçünü tek bir hikâyede buluşturan bir resim çizin.
- Cansız model: Masaya bir sürahi, bir kutu ve bir meyve koyun. Işık yandan gelsin. Gölgelerin hangi yöne düştüğüne bakın.
- Farklı kalemler: Malzeme merkezde verilir. Çocuk farklı sertlikte kalemlere ve farklı boyalara alışık olsun.
- 40 dakika: Arada bir, 40 dakikada bitirilen bir resim yapın. Süreyi baskı için değil, planlamayı öğrenmek için kullanın.